آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

 

به طور کلی سه نوع آرتریت یا فرسایش مفصل برای زانو وجود دارد. شایع ترین آن ها استئو آرتریت است. در استئو آرتریت غضروف مفصل به آرامی دچار فرسایش می شود و از بین می رود. به استئو آرتریت معمولاً آرتروز گفته می شود. آرتروز معمولاً در سنین بالاتر (یعنی از میان سالی به بعد) اتفاق می افتد.

نوع دیگر آرتروز که آرتروز پس از حادثه نام دارد همان طور که از نامش هم پیداست، پس از یک حادثه یا آسیب دیدگی به زانو به وجود می آید. این نوع از آرتریت ممکن است مدت ها و مثلاً سال ها پس از آسیب دیدگی در ناحیه زانو (مثلاً پارگی مینیسک، آسیب دیدگی رباط یا شکستگی استخوان) به وجود آید.

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

آخرین نوع آرتروز که بیشتر ما با آن آشنا هستیم، آرتروز روماتیسمی نام دارد که مردم به طور خلاصه به آن روماتیسم می گویند. در روماتیسم در واقع بدن به دلایل مختلف به خودش حمله می کند و یک بیماری التهابی محسوب می شود. روماتیسم در سن مشخصی اتفاق نمی افتد و در همه سنین می تواند گریبان گیر انسان شود.

برای تشخیص نوع آرتریت و درمان آن باید حتماً به یک پزشک مراجعه کنید تا بر اساس تشخیصش بتواند راه کارهایی مفید برای بهبود علائم و درمان انجام دهد. ولی به طور کلی می توان گفت که علائم آرتروز و انواع دیگر آرتریت بیشتر شامل چند مورد می شوند که در ادامه به آن ها می پردازیم.

 

افزایش تدریجی درد

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

درد ناشی از آرتریت گاهی به صورت ناگهانی اتفاق می افتد و فرد را درگیر می کند ولی در بیشتر موارد درد به صورت تدریجی در زانو ایجاد می شود. در ابتدا ممکن است شما صبح ها احساس درد در زانو داشته باشید یا مثلاً وقتی که مدت نسبتاً طولانی غیر فعال بوده اید در زانو  ها احساس درد کنید. شاید موقع بالا رفتن از پله ها زانو هایتان درد بگیرد یا موقعی که می خواهید از روی زمین بلند شوید یا زانو بزنید، درد احساس کنید. در موارد شدید تر احتمالاً حتی موقع راه رفتن هم درد را احساس می کنید.

این درد نشان دهنده آسیب دیدگی زانو و احتمالاً آرتروز است. به علاوه در برخی موارد ممکن است شما حتی در حالت نشسته (بدون اینکه فعالیت خاصی انجام دهید و زانو تحت فشار قرار بگیرد)، در ناحیه زانو احساس درد کنید. معمولاً افرادی که زانو درد دارند می گویند هوای مرطوب یا تغییرات آب و هوایی باعث افزایش درد زانو هایشان می شود. درد زانو تا حدی می تواند شدید باشد که باعث بی‌خوابی شود. این درد شدید معمولاً نشانه آرتروز ( و نه انواع دیگر آرتریت!) است.

 

تورم و حساس شدن زانو

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

آرتروز زانو باعث التهاب های دوره ای و مکرر می شود. این التهاب می تواند به خاطر ایجاد خار استخوانی باشد. خار استخوانی در واقع زوائد اضافی و دندانه مانند استخوانی هستند که معمولاً در مفاصل ایجاد می شوند. التهاب در زانو همچنین ممکن است به خاطر افزایش تجمع مایعات در آن باشد. تورم در زانو معمولاً در دراز مدت و به خصوص زمانی که زانو غیر فعال باشد، بیشتر خودش را نشان می دهد. مثلاً صبح ها که از خواب بیدار می شوید احتمالاً بهترین موقع برای بررسی کردن وجود تورم در زانو ها باشد.

یکی از نشانه های دیگر تورم تغییر رنگ پوست است. ممکن است ببینید که پوست اطراف زانو قرمز شده یا وقتی آن را لمس می کنید احساس کنید که آن قسمت گرم تر از بقیه است. گاهی ممکن است تورمی که در زانو ایجاد شده است به این راحتی از بین نرود و شکل مزمن پیدا کند که حتی به داروهای ضد التهاب یا دارو های مسکن (با خاصیت ضد التهابی) بدون نسخه، دیگر جواب ندهد.

 

خمیدگی و قفل شدگی زانو

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

به مرور زمان، بافت های اطراف مفصل زانو ممکن است دچار تحلیل رفتگی شده و در نتیجه ضعیف شود که در نتیجه تمام ساختار مفصل زانو دچار بی ثباتی می شود. ضعف کلی مفصل زانو می تواند باعث خم شدن زانو شود یعنی به این صورت که پا از مفصل زانو نه به سمت جلو، که به سمت کنار (چپ و راست) خمیدگی پیدا می کند. به علاوه ممکن است مفصل زانو دچار چسبیدگی شده و سر جایش قفل شود. در این حالت شما دیگر نمی توانید زانو را خم یا راست کنید. این نشانه های مربوط به آرتروز ممکن است به صورت دوره ای باشند و بعد از مدتی خود به خود از بین بروند.

 

صدای ترق و تروق در زانو

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

در بعضی از حالات آسیب دیدگی ممکن است هنگام حرکت دادن پا در زانوی خود احساس ساییدگی و کشیده شدن دو عضو به هم داشته باشد. گاهی هم این حس همراه با سر و صدای شکستن قولنج یا ترق و تروق همراه می شود. این علائم زمانی اتفاق می افتند که بخشی از غضروف در زانو از بین رفته باشد. غضروف وظیفه اش نرم و روان کردن حرکات مفصل می باشد که از بین رفتن بخشی از آن می تواند چنین علائمی داشته باشد.

اگر آرتروز داشته باشید، این سر و صداها نتیجه سفت و زبر شدگی سطح استخوان و وجود خارهای استخوانی است که هنگام حرکت به یکدیگر ساییده می شوند.

 

دامنه کم حرکتی

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

وقتی آرتروز به سراغ زانو می آید، یکی از عوارض و علائمش این است که حرکت کردن مفصل و سر خوردن آن سخت و دشوار می شود. به همین دلیل انجام دادن حرکتی که در حالت معمول شاید بسیار ساده و راحت بوده، با وجود آرتروز سخت و گاهی غیر ممکن می شود.

معمولاً زمانی که به آرتروز مبتلا می شوید، دامنه حرکتی زانو هایتان کاهش پیدا می کند. به خصوص در انجام حرکاتی مثل بالا رفتن از پله ها یا انجام برخی از انواع حرکت های ورزشی، این محدودیت را بیشتر مشاهده می کنید.

همان طور که گفته شد آرتروز باعث می شود غضروف ها تحلیل بروند و آسیب ببینند. هر چه شدت آرتروز بیشتر باشد، عملکرد مفصل هم بیشتر دچار مشکل می شود و حرکت کردن آن سخت تر می شود. آرتروز اگر پیشرفت کند باعث می شود انجام وظایف و کارهای روزانه هم به یک چالش تبدیل شوند. اگر تخریب بافت ها همچنان ادامه پیدا کند، کار به جایی می کشد که شاید بدون استفاده از یک واکر دیگر راه رفتن امکان پذیر نباشد.

 

تنگ شدن فضای مفصل

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

یکی از روش های بسیار مفید و دقیق برای تشخیص وضعیت آسیب دیدگی زانو استفاده از اشعه ایکس است. اشعه ایکس خیلی خوب تحلیل رفتگی بافت های اطراف مفصل را مشخص می کند. تحلیل رفتن بافت ها و غضروف های مفصل عامل اصلی سر و صدای زانو و محدود شدن دامنه حرکتی است.

زمانی که غضروف ها در مفصل آسیب می بینند، فضایی که در حالت معمول توسط آن ها پر می شد، خالی می ماند که باعث می شود استخوان ها از طرف بافت های غضروفی حمایت نشوند. در این حالت استخوان ها به طور مکرر دچار آسیب دیدگی و ساییدگی می شوند. بدن هم برای جبران این آسیب دیدگی، در لبه مفصل شروع به بازسازی استخوان و در نتیجه ایجاد خارهای استخوانی می کند که خودش به نوعی دیگر باعث ایجاد التهاب می شود. در واقع خارهای استخوانی در مفصل یکی از علائم وجود آرتروز است.

 

بد شکلی زانو

 

زمانی که آرتروز پیشرفت می کند، ممکن است متوجه تغییرات ظاهری در زانو شوید. وقتی به آرتروز زانو دچار می شوید، ممکن است ببینید که زانوییتان شکل و حالت فرو رفته پیدا کرده است. این حالت به این دلیل اتفاق می افتد که عضلات اطراف زانو ضعیف و نازک شده اند.

به علاوه گاهی هم زانو ها کمک کم به سمت بیرون از زانو یا به سمت زانوی دیگر، بیرون زدگی پیدا می کند. بد شکلی زانو ممکن است خیلی کم و تقریباً غیر قابل تشخیص باشد و یا آنکه آنقدر شدید باشد که به راحتی و بدون نیاز به عکس برداری قابل تشخیص باشد.

 

درمان آرتروز زانو

 

روش های مختلفی هستند که به درمان آرتروز مفصل زانو کمک می کنند. استفاده از دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی مثل ایبوپروفن و آسپرین می توانند به طور موقت درد ناشی از آرتروز در زانو را کاهش دهند و همچنین التهابی که در آن ایجاد شده است را کم کنند.

ولی شروع درمان آرتروز زانو همیشه با مراجعه به یک پزشک آغاز می شود. به خصوص در مورد استفاده از دارو های مختلف باید حتماً با پزشک مشورت کنید. مصرف داروهای مختلف می توانند بر عملکرد کلیه اثر منفی داشته باشند. مثلاً اینکه اگر از این دارو ها به صورت بیش از حد استفاده شود، ممکن است نتیجه زخم شدن و آسیب دیدگی کلیه ها باشد.

دارو های دیگر برای آرتروز:

  • استفاده از مسکن ها، که به کاهش درد کمک می کنند. این دارو ها به عنوان جایگزینی برای دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی معمولاً تجویز می شوند.
  • کورتیکو استروئید: این دارو به بهبود و کاهش التهاب کمک می کند.
  • اصلاح کننده واکنش زیستی: این دارو ها باعث می شوند که سیستم ایمنی بدن خودش تبدیل به عامل تحریک و التهاب نشود و از عملکرد بیش از حد آن در مفصل جلوگیری می کند
  • دارو های ضد روماتیسمی: که می توانند به صورت ویژه به درمان آرتریت روماتیسمی (یا همان روماتیسم) کمک کنند.

 

دارو های تزریقی که می توانند به آرتروز و انواع آرتریت کمک کنند:

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

 

  • مکمل های اسید هیالورونیک (Hyaluronic) که باعث کاهش التهاب آرتروز و درد می شود. این کار از طریق روان کاری مفصل زانو انجام می شود که باعث می شود حرکت زانو آرام تر و نرم تر انجام شود.
  • تزریق کورتیکواستروئید: تزریق این ماده باعث می شود درد و التهاب در مفصل زانو تا حد زیادی کاهش پیدا کند.
  • آرتروسنتیز: در این روش در واقع چیزی به زانو تزریق نمی شود بلکه از طریق یک سوزن، مایعات تجمع پیدا کرده در مفصل بیرون کشیده می شوند و بر روی آن ها آزمایش انجام می شود. البته این کار باعث کاهش درد و کاهش التهاب هم می شود.

 

در برخی موارد درمان آرتروز نیازمند انجام عمل جراحی است، حتی اگر با انجام روش های دیگر درد مفصل کاهش پیدا کرده باشد. عمل جراحی خودش انواع مختلفی دارد که سه نوع آن برای درمان آتروز زانو بیشتر رایج است:

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

  • جایگزین کردن کل مفصل: این روش رایج ترین روش جراحی برای درمان آرتروز زانو است که در آن پزشک کل زانو را با یک مدل پلاستیکی (یا شاید سرامیکی یا فلزی) پروتزی تعویض می کند.
  • برش استخوان: در این روش پزشک استخوان زانو را با برش زدن و تحت فشار دادن آن اصلاح می کند تا مفصل زانو شکل و شمایل صحیح خود را پیدا کند
  • آرتروسکپی: در این روش پزشک یک برش کوچک در زانو ایجاد می کند و از طریق آن بخش های آسیب دیده زانو برداشته می شوند.

به هر حال این شما نیستید که در مورد نوع عمل جراحی باید تصمیم بگیرید. بهتر است با پزشک خود در این باره مشورت کنید. پزشک با  توجه به مسائل مختلف مثل مقدار دردی که دارید، شدت آرتروز و عوارض آن و همچنین آسیبی که به بافت ها وارد شده است، نوع عمل جراحی و اقداماتی که باید انجام بگیرید را مشخص می کند.

 

درمان های خانگی و تغییر سبک زندگی برای درمان آرتروز زانو

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

اول از همه اینکه برخی از انواع خاص ورزش و فعالیت های بدنی را باید کنار بگذارید تا به کاهش زانو درد و بهبود عملکرد زانو کمک کنید. از طرف دیگر انجام برخی از ورزش ها هم به بهبود وضعیت کمک می کنند که باید طبق برنامه ریزی به آن ها بپردازید. مثلاً ایروبیک در آب، انجام ورزش ها و حرکات تقویتی و همچنین تائی چی و حرکات کششی و نرمشی تأثیر زیادی در بهبود عملکرد زانو دارند.

اگر اضافه وزن دارید، کاهش وزن را باید در اولویت اقداماتی که باید انجام دهید، بگذارید. کاهش وزن و در نتیجه فشاری که به مفصل زانو وارد می شود اولین قدم برای بهبود عملکرد و کاهش تنش و التهاب زانو است.

مطالعاتی که در زمینه بهبود و درمان آرتروز انجام شده است نشان می دهد که مصرف مکمل های مختلف هم بر بهبود عملکرد مفصل زانو تأثیر زیادی می گذارد. این غذاها و خوراکی ها به کاهش التهاب و درد کمک می کنند:

کپسایسین (capsaicin): همان ماده ای که در فلفل های تند به وفور وجود دارد و در واقع باعث ایجاد طعم تند و آتشین فلفل می شود. این ماده به آرتروز و روماتیسم (آرتریت روماتیسمی) کمک می کند.

زردچوبه: همان ادویه معروف که ما ایرانی ها در بسیاری از غذاها و دسر ها استفاده می کنیم. زردچوبه هم به آرتروز و روماتیسم کمک می کند.

داروی گلوکزامین (glucosamine): این دارو به صورت قرص و کپسول و پودر وجود دارد. گلوکزامین در واقع یکی از ترکیباتی است که در استخوان های ما به طور طبیعی موجود است. این دارو به کاهش درد و التهاب و همچنین درمان آرتروز کمک می کند.

ترکیب روغن آووکادو و سویا: از این ترکیب برای درمان آرتروز استفاده می شود. این ترکیب به صورت قرص، ژل و کپسول هم وجود دارد.

 

چه موقع به پزشک مراجعه کنید؟

اگر بعد از انجام درمان های ابتدایی و اولیه مشاهده کردید که وضعیت درد و التهابی که در مفصل زانو ایجاد شده است هیچ تغییری نکرده است، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. البته ممکن است شرایط زندگی شما به صورتی باشد که فرصت انجام این روش های درمانی اولیه را نداشته باشید یا اینکه درد و مشکل آرتروز طوری ایجاد شده باشد که در روند زندگی تان اخلال ایجاد کرده باشد (به خصوص که اگر با انجام کارهای روزمره مثل راه رفتن و یا خوابیدن دچار مشکل شده اید). در این صورت هم بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا مشکل هر چه زودتر ریشه یابی شود.

آشنایی با نشانه های ابتلا به آرتروز زانو

برای بررسی وضعیت زانو و تشخیص آرتروز، پزشک ابتدا وضعیت کلی سلامتی را مورد بررسی قرار می دهد. احتمالاً بعد از انجام یک سری آزمایشات اولیه، عکس برداری اشعه ایکس را برای تشخیص و بررسی دقیق تر آسیب دیدگی زانو، تجویز می کند. همچنین در برخی موارد ممکن است اسکن استخوان یا ام آر آی لازم باشد تا وجود آرتروز در زانو به طور دقیق تر مورد بررسی قرار بگیرد.

درد زانو می تواند نشان دهنده آرتروز یا استئو آرتریت باشد. در این حالت استخوان چگالی و فشردگی اولیه خود را از دست می دهد و شکننده تر و تو خالی تر می شود. این اتفاق می تواند باعث ایجاد درد و ناراحتی در زانو شود. به همین خاطر یکی از تست هایی که پزشک انجام می دهد، تست تراکم مواد معدنی استخوان است. این آزمایش مشخص می کند که آیا علت درد زانو آرتروز است یا خیر.

لوپوس هم یکی از بیماری هایی است که می تواند تا حدی علائمی مشابه آرتروز در بدن ایجاد کند. لوپوس (lupus) بیماری است که در آن سیستم ایمنی بدن به خود بدن حمله می کند. لوپوس می تواند در مفصل اتفاق بیفتد که باعث درد شده و کاهش قابلیت های عملکردی مفصل را به همراه داشته باشد.

تشخیص زود هنگام آرتروز اهمیت زیادی دارد. اگر آرتروز به موقع مشخص شود می توان با روش های درمانی ساده تر درد را کاهش داد و از کاهش توانایی های حرکتی مفصل بدون درد سر زیاد جلوگیری کرد و حتی آن را بازیابی کرد.

پس مراجعه به پزشک یکی از اولین اقداماتی باید باشد که برای درمان زانو درد انجام می دهید (به خصوص اگر زانو درد باعث ایجاد اخلال در روند زندگی شده باشد).

 

اشتراک گذاری پست