تشخیص و درمان شایعترین آسیب دیدگی های زانو

تشخیص و درمان شایعترین آسیب دیدگی های زانو

تشخیص و درمان شایعترین آسیب دیدگی های زانو

زانو یک مفصل پیچیده حاوی اجزاء متعدد است که همین امر آن را مستعد انواع صدمات و آسیبها مینماید. برخی از شایعترین صدمات زانو عبارتند از شکستگی، جا به جایی و کشیدگی و پارگی رباط.

بسیاری از انواع آسیب دیدگی های زانو با اقدامات ساده ای مانند آتل، بانداژ و بریس، ورزشهای توانبخشی و از این قبیل درمانها، با موفقیت درمان می یابند ولی برخی از صدمات نیاز به عمل جراحی دارند.

 

عوامل زمینه ساز صدمه دیدن زانو

  • تصادفات، حوادث در بازی و ورزش و یا زندیگ روزمره امری طبیعی است. اغلب نمیتوان از صدمات زانو جلوگیری کرد. حفظ وزن سالم، حفظ تناسب اندام، تقویت عضلات و حرکات کششی به کاهش آسیب دیدگی از جمله آسیبهای زانو کمک میکنند.
  • عدم تعادل عضلاتی که زانو را احاطه و پشتیبانی میکنند، میتواند به صدمه دیدن زانو منجر شود. در صورتی که عضلات چهارسر ران یا پشت زانو ضعیف باشند، ثبات زانو و توانایی تحمل فشار و ضربه کاهش می یابد.
  • همچنین عدم تعادل بین عضلات چهارسر ران ممکن است باعث شود کاسه زانو (کشکک) جایگاه نامناسبی بگیرد. این امر منجر به سندرم کشکشی – رانی یا افزایش خطر جا به جایی کشکک میشود.
  • زنان باردار در خطر بیشتر آسیب دیدگی زانو و درد حاصل از آن قرار دارند که علت، افزایش وزن و جا به جایی مرکز ثقل بدن به واسطه کودک در حال رشد در داخل رحم و همچنین تغییرات هورمونی است که رباطها را تضعیف کرده و آنها را شل میکند.
  • مفصل زانو بخش زیادی از نیرویی که در هر قدم در راه رفتن یا دویدن وارد میشود را جذب مینماید. افرادی که اضافه وزن زیادی دارند به علت وارد آمدن فشار زیاد بر زانو، دچار زانو درد میشوند.

 

علائم و نشانه های آسیب دیدگی زانو چیست؟

آسیبهای حاد زانو ممکن است درد و تورم ایجاد کرده و باعث شوند تحمل وزن و خم شدن زانو دشوار شود. جراحات حاد زانو اغلب در دو گروه دسته بندی میشوند: صدماتی که تقریبا بلافاصله تورم در مفصل ایجاد میکند و منجر به عدم توانایی خم شدن زانو و تحمل وزن میشود و صدماتی که درد محلی در یک طرف زانو ایجاد میکند اما تورم آن کم بوده و تاثیر ناچیزی بر راه رفتن میگذارد.

اگر تورم بلافاصله پس از آسیب دیدگی ایجاد شود، میتواند نشان دهنده پارگی رباط یا شکستگی استخوان باشد. اگر تورم ظرف چند ساعت پس از آسیب دیدن رخ دهد، آسیب دیدگی غضروف یا منیسک میتواند علت آن باشد. با این حال صدمه وارد شده به زانو ممکن است بیش از یک ساختار را درگیر کرده باشد و علائم آن ترکیبی باشد.

علائم بلند مدت تر صدمات زانو که نشان دهنده وجود مشکلی در زانو است شامل درد و تورم علاوه بر مشکلات دیگر می باشد. التهاب در مفصل میتواند در اثر فعالیتهای جزئی نیز دیده شود. تورم ممکن است به صورت متناوب احساس شده و با فعالیت آغاز شود. ممکن است التهاب به تدریج به خودی خود برطرف شود.

درد نیز میتواند متناوب باشد. ممکن است درد بلافاصله با فعالیت شروع نشود اما با ایجاد التهاب با تاخیر در نهایت درد احساس میشود. همچنین ممکن است درد با برخی فعالیتها شروع شود. درد در هنگام بالا رفتن از پله ها یکی از نشانه های صدمه دیدن منیسک است که در آن غضروف در مفصل تحت فشار قرار میگیرد چرا که فضای مفصل با خم شدن زانو باریک میشود. درد همراه با پایین رفتن از پله ها میتواند نشان دهنده درد کشکک باشد که در آن کاسه زانو در فمور (ران) جا به جا شده است.

خالی کردن زانو یا احساس عدم تعادل در زانو یا شنیدن صدای ترکیبدن حباب یا ساییدگی در زانو مربوط به پارگی منیسک یا غضروف است. قفل شدن اصطلاحی است که در شرایطی استفاده میشود که مفصل زانو از صاف شدن کامل ناتوان است و این وضعیت تقریبا همیشه به علت پارگی غضروف اتفاق می افتد. در این شرایط بخش پاره شده غضروف به بالا چین خورده و به زانو امکان باز و صاف شدن نمیدهد.

 

چه زمانی برای آسیب دیدگی زانو به پزشک مراجعه کنیم؟

موارد فوریتی مشکلات زانو شامل موارد زیر است:

  • بلافاصله پس از صدمه، زانو ورم کرده است
  • استخوان به نظر میرسد تغییر شکل پیدا کرده است
  • زانو نمیتواند وزن را تحمل کند
  • درد شدید و غیر قابل تحمل است
  • احساس در بخش زیر آسیب دیدگی زانو از دست رفته است
  • مچ و قوزک سرد شده و هیچ ضربانی در آن احساس نمیشود

همچنین در صورتی که آسیب دیدگی زانو با مراقبتهای خانگی بهبود نیافت، باید مراقبتهای پزشکی صورت بگیرد. منظور از مراقبتهای خانگی استراحت، یخ، فشار و بالا نگه داشتن عضو است. علائم دیگری که در صورت تجربه آنها باید به پزشک مراجعه کنید عبارتند از تورم و درد مکرر.

باد کردن مفصل هرگز وضعیتی نرمال و طبیعی نیست. اگر مفصل قرمز و گرم است یا تب دارید، وضعیت اورژانسی تر است چرا که میتواند نشان دهنده عفونت باشد. به خصوص در نوزادان و کودکان، افرادی که تعویض مفصل زانو انجام داده اند، معتادان تزریقی و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند این علائم هشدار دهنده هستند.

 

روشهای درمان آسیب دیدگی زانو

تقریبا تمامی جراحات و صدمات زانو در بیش از یک جلسه مراجعه، درمان میشوند. اگر نیازی به عمل جراحی نباشد با استراحت، یخ، فشار و بالا نگه داشتن عضو و انجام برخی ورزشهای تقویتی و کششی احتمالا بهبود می یابید. در شرایطی نیز تصمیم به عمل جراحی به تعویق انداخته میشود تا نتایج درمانهای خانگی و فیزیکی مشخص شود. هر نوع صدمه دیدن زانو متفاوت است و برنامه درمانی بسته به مورد تفاوت میکند. مثلا پارگی رباط صلیبی جلویی معمولا در ورزشکالران جوان یا کارگران ساختمانی نیاز به جراحی دارد اما در افراد بالای ۸۰ سال که زندگی فعالی ندارند شاید درمانهای غیر جراحی و فیزیوتراپی در نظر گرفته شود.

با تکنولوژیهای موجود بسیاری از صدمات زانو که نیاز به عمل جراحی دارند را میتوان با آرتروسکوپی درمان کرد. در آرتروسکوپی یک دوربین برای مشاهده آسیب وارد شده به زانو، فرستاده میشود. سوراخهای کوچکی در زانو ایجاد میشود تا بتوان ابزارهایی برای ترمیم زانو را وارد بدن کرد. معمولا با برنامه توانبخشی ظرف چند روز پس از جراحی، به بهبودی سریعتر و بهتر بیمار کمک میشود.

در صورتی که هیچ عجله ای برای عمل جراحی وجود نداشته باشد، این فرصت وجود دارد که ورزشهای تقویتی عضلات چهارسر ران و پشت زانو انجام شود.

هنگامی که مفصلی مانند زانو صدمه میبیند، عضلات پیرامون آن بلافاصله رو به تضعیف میروند. همچنین این وضعیت پس از جراحی نیز رخ میدهد. در نتیجه احتمال آسیبهای بعدی بیشتر میشود. تقویت عضلات پیش از عمل باعث میشود درمانهای پس از عمل آسانتر انجام شوند.

 

 

اشتراک گذاری پست