دلایل آب آوردن زانو چیست؟

آب آوردن زانو چیست

دلایل آب آوردن زانو چیست؟

آب آوردن زانو یا به اصطلاح ایفیوژن (effusion) زانو، به حالتی گفته می شود که به هر دلیل مایع زیادی در اطراف مفصل زانو جمع شده باشد. تورم و تجمع آب در اطراف زانو علل مختلفی می تواند داشته باشد. چند مورد از مشکلاتی که در بسیاری از مواقع عامل تجمع مایعات در اطراف زانو می شود، آرتروز، آسیب رسیدن به رباط ها و یا مینیسک زانو (غضروفی که در زیر زانو قرار دارد)، هستند.

در حالت معمولی مقداری مایعات در مفاصل مختلف بدن از جمله مفصل زانو وجود دارد. ولی وقتی مفصل دچار مشکلی مثل آرتروز شود (به خصوص اگر این آرتروز همراه با التهاب باشد، مثل آرتروز روماتیسمی)، حجم زیادی از مایع در زیر زانو تجمع می کند و باعث تورم زانو می شود.

آشنایی به علائم، عوارض و علل این اتفاق برای درک بهتر آسیبی که به زانو رسیده است اهمیت زیادی دارد. شما قطعاً با درک بهتر عملکرد زانو و آشنایی با مشکل آب آوردن زانو، روش های بهتری را می توانید برای بهبود و درمان وضعیت انتخاب کنید.

 

درمان

دلایل آب آوردن زانو چیست؟

درمان آب آوردگی زانو معمولاً شامل انجام حرکات کششی و ورزش های سبک می شود. این ورزش ها باید به صورت پیوسته و روزمره ولی بدون وارد کردن فشار و تنش زیاد به بدن، انجام شوند.

در بیشتر مواقع، درمانی که برای رفع کردن مشکل آب آوردگی زانو در نظر گرفته می شود، بر اساس علت به وجود آمدن آن انتخاب می شود. یعنی اینکه روشی که برای درمان انتخاب می شود ممکن است برای هر فرد با توجه به ریشه مشکلش، با نفر دیگر متفاوت باشد.

انجام فیزیوتراپی یکی از مهم ترین اقداماتی است که برای درمان آب آوردگی زانو انجام می شود. انجام ورزش و فعالیت های قدرتی و کششی مختلف برای بخش های مختلف بدن و به خصوص نواحی که به حمایت از زانوی آسیب دیده کمک می کنند، بسیار مهم است و اثرگذاری کاملاً قابل مشاهده ای دارد.

دلایل آب آوردن زانو چیست؟

گاهی اوقات به غیر از انجام ورزش و فعالیت های مختلف فیزیوتراپی، از وارد کردن هورمون های کمکی در بدن هم استفاده می شود. مثلاً تزریق های چندگانه کورتیکواستروئید (هورمونی که توسط غدد فوق کلیوی ترشح می شود) برای بهبود علائم و وضعیت زانو انجام می شود. کورتیکواستروئید هورمونی است که خاصیت ضد التهابی دارد و غیر استروئیدی است. گاهی هم از دارو های آنتی بیوتیک برای کاهش التهاب و کاهش احتمال و خطر عفونت و بد تر شدن اوضاع استفاده می شود.

گاهی هم وضعیت آسیب دیدگی زانو به صورتی است که انجام عمل جراحی یا جایگزین کردن زانو ضروری است و راه حل مناسب برای آن محسوب می شود.  البته پیش از هر چیز باید مایعات اضافی که در زانو تجمع کرده است را استخراج کرد تا التهاب و تورم کاهش پیدا کند.

 

علائم

علائم آب آوردن زانو

آب آوردن زانو اگر شدید باشد معمولاً به صورت تورم و باد کردن بافت های اطراف زانو و خود زانو مشخص می شود. البته علائم تجمع مایعات در زانو به شدت بستگی به علت تجمع این مایعات در زانو دارد و بر همین اساس می تواند علائم و نشانه های مختلفی از خود نشان دهد.

اگر عامل مشکل آرتروز باشد، معمولاً هنگام حمل بار یا فشار آمدن به زانو، احساس درد در زانو ایجاد می شو. این درد معمولاً با استراحت دادن به زانو و ریلکس کردن زانو و عضلات بهتر می شود و تا حد زیادی از بین می رود.

زمانی که تورم زیاد نباشد ممکن است تشخیص تورم کمی سخت باشد. یکی از ساده ترین کارها برای مشخص کردن وجود تورم این است که پایی که به آن مشکوک هستید را با پای دیگر مقایسه کنید. وقتی زانوی یکی از پاها مشکل آب آوردگی داشته باشد، زانوی آن پا بزرگتر از زانوی پای دیگر دیده می شود. نکته مهم در مورد این مقایسه این است که پف کردن و تورمی که در بافت های اطراف زانو و خود زانو دیده می شود به صورت دائم است، یعنی اختلاف در اندازه زانو ها به این زودی ها برطرف نمی شود.

در صورتی که آسیب دیدگی شدید باشد یا التهابی که در آن به وجود آمده است پیش رفته باشد، احتمالاً با خم و راست کردن پا از زانو، احساس درد خواهید کرد.

دلایل آب آوردن زانو چیست؟

اگر آب آوردن زانو به خاطر آسیب دیدگی فیزیکی مثل ضربه یا … در زانو باشد، احتمالاً اثراتی مثل کبود شدگی و کوفتگی در جلوی پای، اطراف یا پشت زانو مشاهده می شود. معمولاً در این وضعیت فشار آوردن به پا، حرکت دادن و به خصوص بلند کردن بار و اجسام سنگین بسیار دردناک و سخت خواهد بود و تقریباً غیر ممکن می شود.

 

درمان های خانگی

در کنار روش های درمانی دیگر و مراقبت هایی که انجام می شود، می توانید از روش های خانگی و دم دستی هم برای بهبود شرایط زانو استفاده کنید. آب آوردن زانو به رسیدگی و مراقبت لازم دارد و مطمئناً استراحت دادن و تکنیک های درمانی دیگر، به بهبودش کمک زیادی می کند. مثلاً می توانید پا را بالا تر از سطح معمول ببرید تا مایعات در زانو تجمع نکنند. یخ درمانی و انجام ورزش های مختلف هم از گزینه های دیگرند.

آب آوردن زانو مثل مشکلات دیگری که برای مفاصل اتفاق می افتد و یا تورم و التهاب در بخش های مختلف بدن، با استفاده از یخ درمانی بهبود پیدا می کند. برای انجام یخ درمانی فقط کافی است ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در روز یخ را روی زانو بگذارید. البته باید به این نکته دقت کنید که یخ نباید مستقیم روی پوست قرار داده شود. انتقال سرما از یخ به بدن باید به واسطه یک حوله، دستمال و … باشد.

در صورت نیاز برای کاهش درد و التهاب هم می شود از دارو های مسکن مثل استامینوفن استفاده کرد تا درد در زانو کمی کاهش پیدا کند.

 

علل تجمع مایعات در زانو (آب آوردن)

علت آب آوردن زانو

یکی از علل مهم و شایع تجمع مایعات و تورم زانو آرتروز است. به علاوه آسیب رسیدن به رباط ها هم می تواند یک عامل رایج در تجمع مایعات در اطراف زانو محسوب شود. علت تجمع مایعات و تورم در زانو بعد از آسیب دیدگی این است که بدن نسبت به آسیبی که وارد شده است واکنش نشان می دهد. واکنش طبیعی بدن در برابر آسیب دیدگی این است که در اطراف بخش آسیب دیده که در اینجا زانو است، مایعات اضافه کند. این کار برای آن است که از آسیب دیدگی بیشتر جلوگیری شود.

آب آوردن زانو گاهی هم به خاطر بیماری های دیگر اتفاق می افتد. نوع مایعی که در اطراف زانو تجمع می کند تا حد زیادی می تواند علت این اتفاق را مشخص کند. آبی که در بافت ها تجمع می کند بسته به وجود عفونت، آسیب دیدگی مفصل و غضروف، آرتروز، آسیب دیدگی تاندون و … می تواند متفاوت باشد. خود تورمی که ایجاد می شود معمولاً به راحتی قابل درمان است و مهم رفع کردن عامل تورم و ریشه مشکل است.

کسانی که آرتروز دارند یا فعالیت های ورزشی انجام می دهند که در آن ها فشار زیادی به زانو وارد می شود (مثلاً دویدن و ایستادن های مکرر زیاد دارد)، بیشتر در معرض دچار شدن به این مشکل هستند و باید بیشتر به بحث آب آوردن زانو دقت کنند.

در نقطه مقابل ورزشکاران، کسانی هستند مشکل چاقی و اضافه وزن دارند.  این افراد هم باید مراقب آب آوردن زانوهایشان باشند چون که به صورت مزمن و دائم فشار بیشتری از آن چه که زانو برایش آمادگی دارد را به آن وارد می کنند. این موضوع باعث می شود که زانو ها در طول زمان آب بیاورند.

 

زمان لازم برای بازیابی

بازیابی و ترمیم بافت ها و برگشتن به وضعیت نرمال کاملاً بستگی به نوع درمان و البته ریشه و علت آب آوردن زانو دارد. شاید برخی تصور کنند که با از بین رفتن تورم (مثلاً با خارج کردن مایعات از بافت ها) همه چیز تمام شده است. در صورتی که این طور نیست و بیمارانی که مایعات زانو های آن ها تخلیه می شود هم البته نباید مراقبت از زانو هایشان را فراموش کنند و اول از همه باید با باندپیچی کردن زانو و تمیز و خشک نگه داشتن آن، از عفونت و مشکلات دیگر آن جلوگیری کنند. به علاوه انجام ورزش های سنگین مثل فعالیت هایی که شامل پریدن می شوند باید به مدت دو روز غدغن شود که البته اگر پزشک مدت زمان طولانی تری را پیشنهاد می کند، باید همان مدت زمان رعایت شود.

بعضی از افراد هستند که باز هم پس از رفع التهاب و تورم احساس درد در زانو را دارند. در این موارد بیمار حتماً باید به پزشک مراجعه کند تا وضعیت زانو مورد بررسی قرار بگیرد.

 

جلوگیری از تورم و آب آوردن زانو

برای اینکه از آب آوردن زانو جلوگیری کنید، باید از انجام حرکات شدید و ناگهانی که به مفصل زانو فشار می آورند، خود داری کنید. مثلاً روی سطوح سفت و ناهموار بهتر است ندوید. چاقی و اضافه وزن هم همان طور که گفتیم باعث می شود مفصل زانو در برابر مشکل آب آوردن زانو بسیار آسیب پذیر تر شود.

ورزش هایی که برای زانو در نظر گرفته می شوند باید طوری باشند که شامل حرکات کوچک زانو مثل خم کردن و راست کردن و حرکات کششی باشند. ورزش هایی که برای این افراد مفید است شامل راه رفتن، شنا کردن (به خصوص حرکات پا در شناهایی مثل کرال سینه که در ان زانو ها صاف هستند و پاها بالا و پایین برده می شوند) اسکیت سواری، بیس بال، اسکی بدون شیب (یا همان اسکی صحرایی) می باشند. البته بسته به نوع آسیب دیدگی زانو، دوچرخه سواری هم ممکن است برای زانو مفید باشد (و رعایت تنظیمات دوچرخه مثل ارتفاع بالای صندلی، دنده سنگین و حرکت در مسیر بدون شیب در مورد دوچرخه سواری مهم است).

پیشگیری از آب آوردن زانوبه طور کلی باید به دنبال فعالیت ها و ورزش هایی باشید که به تقویت زانو کمک می کند و قابلیت های آن را افزایش می دهد. یادتان باشد فعالیت هایی که به زانو فشار زیادی وارد می کنند زیاد هستند مثل فوتبال، دو، هاکی، اسکواش، والی بال، بسکتبال، اسکی در شیب، تنیس و … که همگی یا به صورت عمودی یا به صورت چرخشی به فشار زیادی وارد می کنند.

 

 

 

اشتراک گذاری پست