گردن درد (درد مهره های گردنی) چیست؟

گردن درد (درد مهره های گردنی) چیست؟

گردن درد (درد مهره های گردنی) چیست؟

 

قسمت نخاع گردنی ساختاری پیچیده و حیرت انگیز دارد که قادر است در وزنی بالغ بر ۱۵ پوند (حدود ۶ کیلو گرم) که معادل وزن سر انسان است را حین اعمال شدن این وزن بر مهره های گردنی تحمل کند.

دیگر قسمتهای نخاع قابلیت چرخشی و محدوده ی حرکتی کمتری دارند. که ترکیب همین چرخش و دامنه ی وسیع حرکتی، گردن را مستعد ابتلا به درد و آسیب میکند.

 

مروری کوتاه بر آناتومی نخاع گردنی

گردن درد (درد مهره های گردنی) چیست؟

این ساختار پیچیده شامل ۷ مهره ی کوچک دیسکهای پایین مهره ای به منظور جذب تکانه و ضربات، مفاصل، تناسب نخاعی، ۸ ریشه ی عصبی، عروق محیطی، ۳۲ ماهیچه و رباط است.

ریشه های اعصاب همانند شاخه های درخت از میان منافذ مهره ها بیرون زده اند.

هر ریشه عصبی سیگنالها و ایمپالسهای عصبی را به سمت مغز یا از سمت مغز، شانه بازوها و قفسه ی سینه مخابره میکند.

یک سیستم عروقی متشکل از ۴ شریان و ورید نشات گرفته از گردن ، جریان خون را بین مغز و قلب برقرار میکند.

مفاصل، ماهیچه ها و رباطها حرکت را تسهیل کرده و دست به دست هم میدهند تا ساختار تثبیت شود.

حرکت گردن بی نظیر است!

گردن این قابلیت را به سر میدهد تا در بسیاری از جهات حرکت کند: خم شدن ۹۰ درجهای به سمت عقب و ۹۰ درجه به سمت جلو، چرخش ۱۸۰ درجه ای( ۲ طرفه ) و خم شدن ۱۲۰ درجه ای به سمت شانه ها.

 

علل گردن درد

علل گردن درد به تنوع لیست پایین اند. برای مثال:

  • آسیب و تصادف

شکستگی یا جابجایی مهره های گردنی یکی از شایعترین اتفاقاتی است که در طی تصادف رخ میدهد به بیان ساده این آسیب به دنبال یک کشش و خم شدن شدید رخ میدهد. سر تحت فشار ضربه شدید قرار گرفته و فراتر از حالات نرمال دایره حرکتی گردن، به سمت جلو و عقب خم میشود.

حرکات غیر طبیعی و اعمال فشار بیش از حد بر ماهیچه ها و رباط های گردن اثر میگذارد. پاسخ عضلات در غالب سختی و انقباض بروز میکند که همین امر سبب خستگی عضلانی میشود که آن هم به نوبه ی خود درد و خشکی عضله را در پی دارد.

  • رشد و بالغ شدن

اختلالات دژنراتیو ( اختلالاتی از قبیل الزایمر ، پارکینسون و… که نتیجه تخریب تدریجی سلول های عصبی در دستگاه مرکزی پدید می آیند. ) از قبیل التهاب مفاصل(آرتروز)، تنگی کانال نخاعی و یا اختلالات دژنراتیو دیسک به عنوان عوامل موثر بر نخاع شناخته شده اند.

التهاب مفاصل یکی از اختلالات شایع مفصل است که سبب تخریب پیشرونده غضروف میشود. بدن با تشکیل استخوان جدید به این مساله پاسخ میدهد که اصطلاحا به آن زائده استخوانی( خار استخوانی یا همان اسپور ) گفته می شود که مفصل را حین حرکت تحت فشار مرکز قرار میدهد.

تنگی کانال نخاعی سبب میشود مسیر عبور اعصاب از منافذ مهره ها باریک و ریشه های عصبی در مسیر عبور از آن ها تحت فشار مرکز گیرند.

تنگی کانال نخاعی می تواند سبب بروز درد در ناحیه گردن، شانه و یا بازوها شود. احساس کرختی( سوزن سوزن شدن ) نیز ممکن است به دنبال عملکرد نامناسب عصب رخ دهد.

بیماری های دژنراتیو دیسک (DDD) میتواند سبب خشکی دیسکهای بین مهرهای و به دنبال آن، کاهش کشسانی قطر دیسکها شوند. به مرور زمان، ممکن است دیسک محدب یا مقعر شود و به دنبال آن ممکن است درد، سوزن سوزن شدن، قلقلک و بیحسی در اندامهای فوقانی رخ دهد.

  • زندگی روزمره

حالت خمیده و قوزدار ایستادن(حالتی که معمولا در فعالیت های روزانه به دنبال انقباض عضلات خاصی در امتداد سایر عضلات رخ می دهد)، چاقی و حذف عضلات، تعادل ستون فقرات را به هم میریزد که اغلب باعث میشود گردن، برای جبران و حفظ تعادل به سمت جلو خم شود.

استرس و درگیری ذهنی سبب انقباض و سفتی عضلات و در نهایت احساس درد و خشکی در آنها میشود

  • فرآیند دیگر بیماریها

اگرچه معمولا گردن درد به دنبال کشیدگی و فشار ، حال با درد مزمن و علائم عصبی یا بدون آن بروز میکند. اما در حضور همین علائم نیز باید محتاط بود چون ممکن است مساله جدیتر از این بحث ها باشد؛ پس از این علائم نباید ساده گذشت. عفونت نخاعی، کشش طناب نخاعی، تومور، شکستگی مهره و …. نیز می تواند رخ داده باشد. اگر به سر ضربه وارد شده باشد، به احتمال زیاد گردن هم تحت تاثیر گرفته است و عاقلانه است که سریعا به پزشک مراجعه شود.

 

 

تشخیص گردن درد

گردن درد (درد مهره های گردنی) چیست؟

 

اول باید این مساله را حل کرد که علت گردن درد چیست؟

تشخیص درست و دقیق، بهترین قدم برای انتخاب درست ترین درمان گردن درد است.

قبل از اینکه بخواهید گردن دردتان را درمان کنید باید بدانید چه وضعیتی در ستون فقرات باعث بروز گردن درد میشود.

پزشک ابتدا از شما شرح حال میگیرد. معاینه شفاهی اغلب شامل سوالات زیر است:

  • گردن درد شما از کی شروع شد؟
  • معمولا با انجام چه فعالیت هایی درد شروع میشود؟
  • برای کاهش درد چه اقداماتی انجام داده اید؟
  • این درد در سایر قسمتهای بدن هم پخش و حس میشود؟
  • چه اقداماتی درد را کمتر یا بهتر میکند؟

یک معاینه فیزیکی شامل معاینه نوع ایستادن و حالت بدنی، دایره حرکات و شرایط فیزیکی است. هر تحریکی که سبب ایجاد درد شود مهم است. پزشک انحنای ستون فقرات، ترتیب مهره ها و تُن عضلات را لمس میکند.

معاینهی عصبی رفلکسها ، قدرت عضلانی، تغییرات حسی و حرکتی و پراکنش احساس درد.

ممکن است مطالعات رادیوگرافی لازم دانسته و تجویز شود.

عکسبرداری با پرتوی X فضای باریک بین دیسکها، ساختار، تشکل زائدههای استخوانی، التهاب و تورم مفاصل و استخوانها نمایان میشود. تورم و  فتق دیسکها اغلب مشمول بروز علائم عصبی هستند که با MRI قابل تشخیص اند.

اگر پزشک به آسیب عصبی مشکوک باشد، ممکن است آزمایش مخصوصی انجام دهد تا متوجه شود سرعت هدایت ایمپالس عصبی چقدر است. این آزمایش،” مطالعه هدایت عصبی ” (NCS) و یا الکتروگرافی نامیده میشود.

معمولا این آزمایشات بلافاصله و در اولین اقدام انجام نمیشوند زیرا ممکن است چندین هفته زمان ببرد تا آسیب عصبی نمایان شود.

 

سوالات متداول در مورد گردن درد

گردن درد (درد مهره های گردنی) چیست؟

با گردن درد از خواب بیدار شدم؛ چیکار کنم؟

زندگی روزمره(و البته با احتساب شب‌ها) بر گردن فشار وارد می‌کند.احتمال اینکه شب گذشته بد خوابیده باشید و همان پوزیشن غیراستاندارد، باعث کشیدگی عضلات گردن شما شده باشد وجود دارد. در این شرایط بهترین اقدام، کاری نکردن است! به بدنتان فرصت دهید تا به مرور زمان بهبود یابد.

در این شرایط برای اجتناب از تحمل گردن درد در طی فعالیت‌های روزمره تان، چند انتخاب دارید:

  • گردنتان را کش ‌و ‌قوس دهید.
  • از داروهای مسکّنی که نیازبه اوردر پزشک ندارند استفاده کنید(مثل تایلنون یا اَدویل).
  • روی گردنتان از گرماتراپی و سرما تراپی استفده کنید، به این ترتیب که ۲۰ دقیقه ی ابتدایی گردن را گرم و در ۲۰ دقیقه ی بعدی با سرد کردن گردن، میتوان به کاهش درد و بهبود آن کمک کرد.

 

آیا لازمه جراحی کنم؟

 

اکثر بیماران مبتلا به گردن درد به درمان با روش‌های غیر جراحی مثل دارو‌درمانی پاسخ می‌دهند؛ بنابراین به ندرت برای درمان گردن درد نیازمند درمان جراحی می‌شویم.

در نهایت چیزی در حدود ۵% ازتمام بیماران مبتلا به گردن درد اندیکاسیون جراحی می‌یابند.

البته ذکر این نکته هم ضروری است که بنابه درخواست خود بیمار ممکن است با وجود عدم ضرورت جراحی، بیماردرمان به روش جراحی را انتخاب کند؛ مثلا وقتی که:

 

  • درمان به روش غیر جراحی به بهبود شما کمکی نکرده(منظور زمانی است که از ترکیب تمام روشهای کایروپرکتیک(فن ماساژ و جابجایی مهرهای ستون فقرات)، فیزیوتراپی، دارودرمانی، ماساژ، ورزش و… استفاده کرده اید؛ اما هنوز هم احساس درد می‌کنید.
  • وقتی روش‌های غیرجراحی به بهبود شما کمکی که نمی‌کند هیچ،حتی عارضه به سمت بروز علایم عصبی (گزگز،سوزن سوزن شدن،بی حسی و… )در اندامهای فوقانی و تحتانی (بازو و پاها) پیشروی می‌کند.
  • وقتی در حفظ تعادل و یا راه رفتن دچار مشکل می‌شوید.

 

در غیراین صورت شما در سلامت کامل به سر میبرید!!!

درمان به روش جراحی زمانی اندیکاسیون‌(لزوم) می‌یابد که سبب انحطاط دیسک، تروما‌(آسیب)، ناپایداری نخاع (آسیبی که به دنبال فرسایش، تروما و… رخ داده و در آن تحدب دیسکها افزایش می‌یابد) که در نهایت این اختلالات ممکن است منجر به ایجاد فشار مازاد بر روی طناب نخاعی یا اعصابی که از آن خارج می‌شوند، شود.

 

برای درمان گردن درد چه انواعی از جراحی روی گردن انجام می‌‌شود؟

در عمل مهره‌ های گردنی جراحان مجموعاً از ۲ تکنیک جراحی استفاده می‌کنند:

  • با حذف بافتی که روی عصب و ساختار آن فشار وارد می‌کند، فشار اضافی را از روی آن برمی‌دارند.
  • با حفظ بالانس و تثبیت جایگاه مهره‌ها سعی در محدودسازی حرکت آن‌ها دارند.

در حال حاضر روش‌های زیادی برای برداشت فشار اضافی از روی عصب وجود دارد، از قبیل:

 

دیسک اِکتومی(برداشتن قسمت‌های اضافی دیسک‌ها)، کورپ اِکتومی(برداشتن قسمت‌های اضافی خود دیسک‌ها)، روش TCDM(جراحی میکروسکوپی مهره‌های گردنی که از پشت گردن انجام‌شده و کمتر تهاجمی است)

 

  • دیسک اِکتومی : جراح تمام یا بخشی از یک دیسک آسیب‌دیده را خارج می‌کند.

 

  • کارپ اِکتومی : بخشی از جسم مهره برداشته می‌شود تا فشار وارده روی عصب کامل برداشته شود.

 

  • TCDM :در این روش جراحی از طریق قسمت قدامی گردن به فضای مهره‌ای دست می‌یابد.TCDM از طریق کانال کوچکی که روی مهره ایجادشده و امکان دسترسی به فضای مهره‌ای را فراهم می‌کند انجام‌شده و سبب کاهش فشار وارده بر روی طناب نخاعی و اعصاب خروجی از آن می‌شود.

 

تشخیص این مسئله که انجام کدام روش جراحی به نفع شما است، بر عهده‌ی پزشک است.

 

عمل بالانس کردن مهره‌ها و تثبیت جایگاهشان، اغلب(و نه همیشه)همراه با جراحیِ کاهش فشار انجام می‌شود. در برخی از اعمال جراحی که باهدف کاهش فشار وارده بر عصب انجام می‌شود، جراح مجبور است تمام یا بخشی از پیکر مهره را خارج کند. حال فرض کنید این نوع عمل بر روی یک ستون فقرات بی‌ثبات و نا‌متوازن انجام شود!

در این حالت ممکن است شاهد حرکت مهره‌ها و قرارگیری آن‌ها در حالت غیرطبیعی شود که همین امر می‌تواند سبب وارد آمدن صدمات عصبی جدی‌تر به سیستم نخاعی بیمار شود.

در این شرایط جراح ستون فقرات را بالانس کرده که در این روش از ابزارهای هم‌جوشی ستون فقرات یا تعبیه‌ی دیسک‌های مصنوعی استفاده میکند.

برخی بیماران در معرض ابتلا به ناهنجاری‌های ستون فقرات و یا دیرجوش خوردن استخوان‌ها قرار دارند، سیگار و دیابت دو ریسک فاکتوری اند که سبب ممانعت از هم‌جوشی استخوان‌ها می‌شوند و عمل‌ترمیم شکستگی را به تعویق می‌اندازند. یکی از داروهایی که برای بیمارانِ در ریسک بالای ابتلا تجویز می‌شود، هورمون رشد است که به نظر بسیار هم مفید است.

حال به سراغ راهکارهای غیر جراحی می‌رویم!

کمتر از ۵% از بیماران دچار گردن درد نیازمند عمل جراحی می‌شوند و راهکارهای متعددی وجود دارد که قبل از فکر کردن به جراحی می‌توانند آن‌ها را امتحان کنند.

 

  • طب سوزنی،دارو‌های گیاهی،ماساژ‌درمانی، یوگا و یا تمرینات پیلاتس(تمرینات متمرکز بر انعطاف و قدرت عضلات بدنی بدون حجیم کردن آن‌ها)
  • کایروپرکتیک (فن ماساژ و جابجایی ستون فقرات و درواقع فنی که به تشخیص و درمان بیماری‌های عصبی عضلانی می‌پردازد
  • دارودرمانی
  • ورزش‌درمانی

اشتراک گذاری پست